Ҳуқуқий ахборот портали

Ўзбекистон Республикасида фақат яқин қариндошлар орасида буйрак ва (ёки) жигар бўлагини трансплантация қилишга йўл қўйилади.

Буйрак ва (ёки) жигар бўлагини трансплантация қилиш (кейинги ўринларда трансплантация деб аталади) реципиентга ўзининг жабрланган ва ҳаёт учун муҳим фаолиятини бажаролмасдан, унинг соғлиғига қайтариб бўлмайдиган асоратларга олиб келаётган буйрак ва (ёки) жигар бўлаги ўрнига тирик яқин қариндошлар орасидан соғлом буйрак ва (ёки) жигар бўлагини кўчириб ўтказиш мақсадида бажариладиган оператив амалиётдир.

Тирик яқин қариндош донорлар — қонунчилик асосида, ўзаро қариндош бўлган шахслар, яъни ота-оналар, туғишган ёки тутинган ака-ука ва опа-сингиллар, эр-хотинлар, фарзандлар (шу жумладан асраб олинганлар), бува ва бувилар, набиралар, шунингдек эр-хотиннинг ота-оналари, туғишган ёки тутинган ака-ука ва опа-сингиллар бўлиши мумкин.

Донор ва реципиент орасидаги яқин қариндошлик алоқаларини исботловчи ҳужжатларга туғилганлик ҳақидаги гувоҳнома, паспорт, никоҳ тузилганлиги ҳақидаги гувоҳнома, шунингдек қариндошлик ришталарини тасдиқловчи бошқа ҳужжатлар киради.

Яқин қариндошлик алоқаларини исботловчи ҳужжатлар, шунингдек уларнинг ҳақиқийлигини тасдиқловчи исботлар ҳақидаги мажбуриятлар донор ва реципиент зиммасига юкланади.

Ўн саккиз ёшга тўлмаган, белгиланган ҳолатда ўзини ўзи бошқаролмайдиган деб топилган, озодликдан маҳрум қилинган, I ва II гуруҳ ногиронлари, ҳомиладор аёллар, наркомания, сурункали алкоголизм ва токсикоманиядан азоб чекаётган шахслардан трансплантация мақсадида буйрак ва (ёки) жигар бўлагини олишга йўл қўйилмайди.

Трансплантация фақат қуйидаги давлат тиббиёт ташкилотларида амалга оширилади:

Академик В. Воҳидов номидаги Республика ихтисослашган илмий-амалий жарроҳлик тиббиёт маркази;

Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази;

Тошкент шаҳар нефрология шифохонаси.

Трансплантацияни амалга оширувчи давлат тиббиёт ташкилоти раҳбари трансплантацияга тайёрлаш жараёнида қуйидагиларга мажбур:

донордан оператив усул билан унинг бир буйраги ва (ёки) жигар бўлагини олиш донорнинг соғлиғига таъсир қилиб, ривожланиши мумкин бўлган асоратларнинг юзага келиши ҳақида уни огоҳлантириш;

донордан оператив усул билан унинг бир буйраги ва (ёки) жигар бўлагини олишга ундан онгли равишда ва эркин ҳолатда ёзма шаклдаги розилигини олиш;

донорнинг трансплантацияни бажариш мумкин эканлигини тасдиқловчи тўлақонли тиббий кўрикдан ўтказилиши ва трансплантация бўйича мутахассисларнинг хулосасини олишини таъминлаш.

Трансплантация бажарилгандан сўнг давлат тиббиёт ташкилоти донор ва реципиентни қуйидагилар билан таъминлаши керак:

профилактик диспансер кўриги — камида уч йил давомида;

амбулатория назоратида бўлган беморларни қонунчиликда белгиланган тартибда тегишли дори воситалари билан таъминлаш.

Норматив ҳужжатлар

Chat